Nguy kịch vì tự ý trị tiểu đường bằng thuốc không rõ nguồn gốc

Tuổi trẻ đời sống đăng lúc: 3:53 03/12/2020 |

Mua thuốc Nam về để tự điều trị tiểu đường, những ngày đầu, chỉ số đường huyết của ông P. có giảm nhưng sau đó ông cảm thấy mệt mỏi, chán ăn, huyết áp tụt…

trị tiểu đường
Bệnh nhân P. được bác sĩ thăm khám

Bệnh nhân N.M.P (sinh năm 1964, trú tại Hà Nội) mắc tiểu đường nhiều năm nay. Ông P. vẫn thường phải tiêm insulin, theo chỉ định của bác sĩ. Đầu tháng 10 vừa qua, ông P. Được người quen mách bảo về một loại thuốc Nam có dạng viên màu nâu nhạt. Liều dùng là khoảng 4 viên/ngày.

Tin rằng thuốc Nam sẽ ít phản ứng phụ và có thể “công hiệu thần kỳ”, ông P. mua về dùng để tự điều trị tiểu đường. Những ngày đầu dùng loại thuốc này, chỉ số đường huyết của bệnh nhân có giảm. Tuy nhiên một thời gian sau, ông P. cảm thấy mệt mỏi, đau bụng, chán ăn, huyết áp tụt… Sau những triệu chứng này là tình trạng đờ đẫn, thở gấp nên người nhà phải đưa đến Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn khám.

Các bác sĩ khoa Hồi sức tích cực – Chống độc Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn cho biết, khi nhập viện ông P. bị nhiễm toan chuyển hóa và toan lactic rất nặng, các chỉ số xét nghiệm đều xấu, đe dọa ngừng hô hấp, ngừng tim. Các bác sĩ đã phải sử dụng máy thở và thuốc vận mạch để ổn định huyết áp cho bệnh nhân. Ông P. cũng được chỉ định lọc máu liên tục để đào thải chất độc ra ngoài.

Mẫu thuốc Nam được gửi đi xét nghiệm và cho kết quả dương tính với chất Phenformin., Chất này từng được dùng để điều trị tiểu đường tại Mỹ từ những năm 1950. Tuy nhiên, từ năm 1973, nó đã bị cấm sản xuất và lưu hành do gây ra nhiều ca tử vong liên quan đến nhiễm axit lactic.  Một bác sĩ cho biết, tình trạng toan chuyển hóa do Phenformin rất nặng, tỷ lệ tử vong lên đến hơn 50%.

Bệnh nhân P. đã rất may mắn khi đến bệnh viện cấp cứu kịp thời và đáp ứng tốt với điều trị. Sau 2 ngày điều trị tích cực, bệnh nhân P. đã cai được máy thở, rút ống nội khí quản, cắt thuốc vận mạch, dừng lọc máu. Ở thời điểm hiện tại, bệnh nhân tỉnh táo, hết suy đa tạng, có thể tự ăn bằng đường miệng. Các bác sĩ tiên lượng bệnh nhân có thể xuất viện trong vài ngày tới.

Loại thuốc mà ông P. sử dụng, không ghi rõ thành phần, hàm lượng, nơi sản xuất và cũng không có chứng nhận cấp phép. Trên bao bì chỉ quảng cáo công dụng của thuốc là có thể điều trị tiểu đường và suy thận. Đây là tình trạng chung của các loại thuốc bán chui lủi lấy danh nghĩa là thuốc Nam, nhưng chứa các thành phần hóa học.

Trước ông P. đã có rất nhiều bệnh nhân phải cấp cứu vì các loại thuốc này, đặc biệt là ở tại các tỉnh phía Nam. Có nhiều trường hợp nhiễm toan lactic nặng, tổn thương đa cơ quan, suy thận, suy hô hấp, hoại tử da phải học máu liên tục trong rất nhiều ngày, hỗ trợ thở máy mới cứu được mạng sống.

Một bác sĩ tại Bệnh viện Chợ Rẫy (TPHCM) cho biết, chỉ tính từ năm 2018 đến nay, BV Chợ Rẫy tiếp nhận hàng chục trường nhiễm toan lactic nặng do dùng thuốc không rõ nguồn gốc, lấy danh nghĩa thuốc Nam. Các bệnh nhân đều từ tuyến dưới chuyển lên và trong tình trạng nguy kịch, phải liên tục lọc máu mới có thể giữ được tính mạng.

Thuốc nam mà bệnh nhân đái tháo đường thường sử dụng được bào chế dưới dạng viên nhiều màu khác nhau như hồng, vàng, nâu, xanh lá tùy theo mức độ đường huyết trong máu của người bệnh. Các loại thuốc này do các thầy lang vườn tự pha chế hoặc nhập từ Trung Quốc và có pha chế thêm các hoạt chất như phenformi, metformin, biguanides.

Những hoạt chất này có tính năng kiểm soát đường huyết, nhưng đã bị cấm sử dụng vì tỷ lệ biến chứng nhiễm acid lactic quá cao.  Vì vậy, khi sử dụng trong thời gian dài, người bệnh có triệu chứng buồn nôn, ói, chán ăn… khiến rơi vào tình trạng ngộ độc gây toan máu và tăng lactate máu.

Thúy Anh

Bình luận

Bạn có thể quan tâm